Dijital devrim, gerçek yaşamdaki eylemlerin fonksiyonların bazılarının dijital ortama taşınmasıyla başladı. Bugün bu dönüşümün tam tersi de geçerli: Sanal ortamlar fiziksel ortamımıza taşınıyor. Fiziksel ve dijitalin bu yakınsaması ve aradaki çizginin bulanıklaşmasına ”Fijital” deniyor ve giderek daha fazla alana yayılıyor.
Dergilerde akıllı telefonlar aracılığıyla tanık olduğumuzu sanal gerçeklik uygulamaları, üç boyutlu tasarımların yazıcılar aracılığıyla elle tutulabilir hale gelmesi, ulaşımımızı sağlayacak otomobilleri uygulamalar aracılığıyla çağırmak, fiziksel dünyadaki hizmeti aldıktan sonra yine telefonlarımız üzerinden ödemesini gerçekleştirmek sıkça rastladığımız, hatta günlük hayatta deneyimlediğimiz örnekler. Kısacası bundan sonra da fiziksel dünyayla dijital dünyanın arasından sıkça geçiş yapacağız, çoğu durumda da bir araya getireceğiz.
Şirketler ve işletmeler fijital geleceği deneyimleyerek, vizyon ve yaratıcılıklarını ortaya koyup çeşitli çalışmalar sunuyor ve oldukça ilgi görüyor. İşte bunlardan birkaçı:

 

Coke Village
Bir etkinliğin veya eylemin etkisi büyütebilir. Coca-Cola İsrail’de ”beğenme makinesi’” yaparak gerçek Coke Köyü’ne Facebook’un sanallığını getirdi. Bu köyün misafirleri bileklerinde radyo frekansıyla tanımlama (RFID) teknolojisi ile deneyimlerini gerçek zamanlı olarak sosyal medya sayfalarında paylaşabildi. Böylece marka, kullanıcıyla yaratıcı bir eylemle birlikte var olabildi. Aşağıda izleyebilirsiniz.

 

Birde işe tam tersinden baktığımızda da dijital ortamda var olan bir eylemin fiziksel dünyaya taşınması sağlanabilir:

 

McDonald’s Pick’n Play
McDonalds’ın Stokholm’de gerçekleştirdiği Pick’n Play uygulaması, şehrin belirli noktalarına yerleştirilen interaktif panolara, akıllı telefonlardaki tarayıcılarla bağlanan kişiler, telefonlarını kumanda olarak kullanarak panoda oyun oynuyor, kazandığında da telefonuna gelen kodla en yakındaki McDonald’s’a gidip hediyesini alıyor. Böylelikle şubesi olmayan caddelerden bile müşteri toplayabiliyor.

 

Yeni işbirlikleriyle yeni ürünler ortaya çıkabilir. Polaroid’in Socialmatic kamerasını ele alalım. Yılların en nostaljik markası Polaroid, yeni nesil dijital fotoğraf paylaşım platformu Instagram’la işbirliğine giderek, anında baskı veren makineleri Wi-Fi ve Android ara yüzüyle dijital dünyaya bağladı. Böylece kullanıcılar çektikleri fotoğrafları hem ellerinden tutabiliyor, hem de kendi seçtikleri sosyal medya sayfalarında paylaşabiliyorlar. Wi-Fi olmadığından bile bluetooth’la telefonlarına bağlanarak uygulama üzerinden paylaşım yapabiliyor.
http://polaroid.com/socialmatic

 

İş modelleri de fijital hale getirilebilir. Bundan birkaç yıl önce Google fiziksel dünyada var olacak deseydik anlaşılması zor olabilirdi. Ortaya çıktığından beri sanal ortamda var olan bir sistemin ne şekilde elle tutulabilir hale geleceğini hayal edemezdik. Ama Google Glass ve otonom araçla fiziksel dünyaya giren geçen ay Londra’da açtığı ilk fiziksel mağazasıyla fijital yaklaşımın şirket stratejisindeki önemini tekrar vurguladı. Pek çok şirket için de böyle olacak: Fijital dünyaya ayak uyduramayan, kendine yer açmayan şirketler geride kalacak. 
Google'ın Londra'da açtığı ilk fiziksel mağazası.

Google’ın Londra’da açtığı ilk fiziksel mağazası.

http://www.techworld.com/news/startups/google-opens-first-ever-google-shop-on-londons-tottenham-court-road-3601218/

 

Fijital Yarışta Öne Geçmek
Pek çok şirket bundan sonraki dönemde fiziksel ve dijital operasyonlarını birbirleriyle etkileşimli yönetecek ve müşterisine kesintisiz bir deneyim sağlayacak.
Bain & Company ortaklarından Darrell K. Rigny’nin ”Fiziksel-Dijital Karma” adlı HBR makalesine göre bu beş kural şirketlerinde fijital yarışta öne çıkmalarına yardımcı olabilir.

 

  • Müşteri deneyimiyle bağlantılar kurun ve bu bağlantıları pekiştirin. Fijital ürünler yalnızca mevcut ürünleri değiştirmekle kalmıyor, aynı zamanda yeni iş kolları ve gelir modelleri yaratıyorlar.
  • Stratejinizi fiziksel-dijital harman etrafında inşa edin. Bu sizin yeni rekabetçi avantajınız olabilir. Fijital devrimin henüz başında olduğumuzu hesaba katarsanız uçurumu daha kolay açabilirsiniz.
  • İnovasyona yaklaşım şeklinizi dönüştürün. Fijital harmanı elde etmenin ilk basamağı birbirini tamamlayan uzmanlardan oluşan bir ekip kurmaktır. Sonrasında bu yaklaşımı kurum kültürü haline getirebilirsiniz.
  • Organizasyonel ayrım sadece bir ara basamak olarak düşünün. Zira başarılı inovatörler genellikle dijital devrimlerini temel faaliyet alanından ayırarak ile koyulurlar.
  • CEO’yu da kapsayan, fijital uzmanlığı olan bir yönetim ekibi inşa edin. Dijital teknolojilerin temel faaliyet alanına hakim olması bekleniyorsa tepedekilerin, bunu neden önemli olduğunu ve şirket faaliyetlerinin nasıl dijitalleşebileceğini iyi anlamaları gerek.
Ayrıca fijital iş modellerine BiTaksi ve Uber girişimlerini örnek olarak verebiliriz. Elimizle işaret ederek çağırdığımız taksiyi artık telefondan tek tuşla ayağımıza kadar çağırabiliyoruz. Fiziksel deneyim mobile taşınarak ne kadar önem ve değer kazandığını görüyorsunuz.

 

Fiziksel deneyimleri dijitalle destekleyen iş modellerinin önem kazandığı bir gerçek. Çünkü artık müşteriler otomata para atıp çokomel almak istemiyor. O otomatı yaratıcı, eğlendirici ve ilgi çekici şekilde kullan ki hem haber olsun hem ilgi çekici olsun hem satışların artsın hem de müşteriye karşı bir bağlılık oluştursun.

 

Şirketler dijital ortamlarda desteklenen iş modelleri ile fijital geleceğe doğru çalışmalarını planlamalı ve oluşturmalı. Etkinlik şirketleri de bunlar için savaş veriyor diyebiliriz. Her festivalde, konserde, şenlikte vs. fiziksel deneyimleri dijitale ya da mobile aktararak kullanıcıları eğlendirmek ve ilgi çekicilik yaratmak isteniyor. Tabi bunu başarmanız için teknoloji ile de aranız iyi olmalı.
Uzun lafın kısası, bugünün gerçekleri ve geleceğin trendleriyle işletmenizi ilerletin, kaynak ayırın, bütçe ayırın ve inanın.
Bir de;
”Düşünen değil yapan kazanır.” sözünü de unutmayalım.

 

Bu yazı Sosyal Medya Kulübü Dergisi Temmuz 2015 sayısında yayınlanmıştır.

 

Bir önceki yazım olan Facebook’un Dünya Ekonomisine Katkısı başlıklı makalem araştırma, deloitte ve economy hakkında bilgiler verilmektedir.